Yapay Zeka Yargısı Başladı: Kanun Çıkmadan Önce Yargı Kararı Çıktı

Çoğu şirket, "Türkiye'de Yapay Zeka Kanunu (AI Act) ne zaman çıkacak?" sorusuna odaklanmış durumda. Ancak asıl gerçek şu: Kanun meclis koridorlarında tartışılırken, yargı kararları çoktan verilmeye başlandı.

Yargıtay, KVKK ve Rekabet Kurumu'nun son dönem kararları incelendiğinde; yapay zeka ve algoritmik sistemlerin artık klasik "bilgi işlem" sınırlarını aştığı ve ağır hukuki/ticari sorumluluklar doğurduğu görülüyor.

---

1. Yargıtay’ın "Yapay Zeka" Onaması: Teknik Maskeleme Dönemi Bitti

Vaka (25.09.2025): Yargıtay 11. Hukuk Dairesi (2025/689 E., 2025/5685 K. sayılı kararı), Intel ve ... Bilgisayar iş birliğindeki bir yapay zeka yazılımının ve tanıtımının "haksız rekabet" oluşturduğuna dair kararı onadı. Kararda; "...'ye Sor yazılımı davalı tarafça başka firmaya yaptırılmış olsa da ürün reklamlarında Intel markasının görünür biçimde kullanıldığı dikkate alınarak söz konusu reklam ve tanıtımların haksız rekabet kapsamında kaldığı" hükmü vurgulanmıştır.

Kritik Çıkarım:

Şirketler için "YZ (Yapay Zeka) projesini taşerona yaptırdım" veya "faturayı başka şirkete kestim" gibi teknik maskelemeler haksız rekabet ihlallerini örtmüyor. Mahkeme, YZ (Yapay Zeka) modelinin veya reklamının kimin yararına olduğuna bakıyor. 2026’da piyasaya sürülecek her YZ (Yapay Zeka) ürünü, geçmiş sözleşmelerdeki "rekabet yasağı" ve "IP mülkiyet" maddeleriyle çarpışacak.

---

2. KVKK ve Otomatik Karar Verme: "Kara Liste" Algoritmaları Radarda

Vaka (23.12.2021): KVKK, 2021/1303 sayılı kararında araç kiralama sistemlerindeki "kara liste" (algoritmik profilleme) mekanizmalarını incelemeye aldı. Verinin sisteme girilmesi manuel olsa bile, algoritmik sistemler üzerinden "...müşterilerin rızası alınmaksızın bu yazılım vasıtasıyla kara listeye alındıkları ve böylece bu yazılımı kullanan diğer kullanıcılar ile kişisel verilerinin paylaşıldığı" ihbarını otomatik karar verme süreçleri ve kişisel verilerin ifşası kapsamında değerlendirdi.

Neden Önemli?

IK sistemlerinizde adayı kim eliyor? Kredi skorlamayı kim yapıyor? Eğer yanıt "algoritma" ise ve sistemde "human-in-the-loop" (insan denetimi) yoksa, 2026'da KVKK'nın devasa idari para cezalarıyla karşılaşmanız işten bile değil. Şeffaflık artık bir opsiyon değil, bir zorunluluk.

---

3. Rekabet Kurumu'nun "Counter-YZ" Dönemi

Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle’nin resmi açıklamalarıyla kurumun vizyonu netleşti: 2026, şirketlerin fiyatlama algoritmalarının YZ (Yapay Zeka) ile denetleneceği kritik eşik olacak.

Kurum, şirketlerin "Buybox" algoritmalarını ve "örtülü iş birliği" (tacit collusion) yapan kod satırlarını tespit etmek için bizzat kendi yapay zeka denetçilerini (Counter-Audit) sahaya sürüyor. Rakiplerle aynı fiyatı veren "akıllı saniyeler", artık hukuk servislerinin en büyük risk başlıklarından biri.

---

4. Stratejik Sonuç: Regülasyonu Gelir Kaynağına Çevirmek

Bu tablo bir risk dağı olsa da, regülasyon arbitrajı bilenler için devasa bir fırsat barındırıyor.

• Pre-Audit (Ön Denetim): Rekabet Kurumu veya KVKK gelmeden önce algoritmanızı bir "Strategic MOAT" olarak denetletin.
• Context Engineering: Teknik şartnameler ile hukuk metinleri arasındaki otonom olmayan boşluğu (Gap) profesyonelce yönetin.
• 2026 Q3 Uyum: OVP kapsamında gelecek AB AI Act uyumu için beklemeyin; yargı pratiklerini şimdiden sistemlerinize entegre edin.

Sonuç: YZ (Yapay Zeka) sadece bir teknoloji projesi değildir; o artık bir hukuki varlık ve stratejik bir diplomasi konusudur. Ya bu mimariyi siz tasarlarsınız ya da verilmiş yargı kararlarının sonuçlarına katlanırsınız.

---

Mesut Aydın

Strategic Advisor | AI Policy, Legal Tech & Government Relations