Yeşil Dönüşüm Programı Uygulama Usul ve Esasları Tebliği
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlanan Yeşil Dönüşüm Programı Uygulama Usul ve Esasları Tebliği, Türk sanayisinin sürdürülebilirlik ekseninde yeniden yapılandırılması adına stratejik bir dönüm noktasını temsil ediyor. Tebliğde 8 Mayıs 2026 tarihinde RG'de yayınlanmak suretiyle yapılan değişikler aşağıda özetlenmektedir.
Bu düzenleme, sanayi tesislerinin çevresel etkilerini azaltırken rekabet güçlerini artırmayı hedefleyen kapsamlı bir teşvik ve denetim mekanizması tanımlıyor.
Düzenlemenin öne çıkan temel unsurları şunlardır:
- Yeşil Dönüşüm Yol Haritası: Yatırımcılar, tesis bazında somut iyileştirmeler içeren 5 yıllık stratejik bir yol haritası hazırlayarak programa başvurmak zorundadır. Süreç artık münferit makine alımlarından ziyade, bütünsel bir dönüşüm planı üzerinden yürütülecektir.
- Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi: Projesi uygun bulunan tesislere verilen bu belge, tesisin yeşil dönüşüm standartlarına uygunluğunu tescil ederken, yatırım teşvik sisteminden en üst düzeyde yararlanmanın da önünü açmaktadır.
- Kurumsal Yapılanma ve Liderlik: Her tesiste en az üç kişiden oluşan bir Yeşil Dönüşüm Ekibi kurulması ve bu süreci yönetecek bir Yeşil Dönüşüm Lideri atanması zorunlu hale getirilmiştir. Bu adım, sürdürülebilirliğin kurumsal bir kültür haline gelmesini hedeflemektedir.
- Somut ve Ölçülebilir Hedefler: Projelerin onaylanması ve teşviklerin korunması için emisyon, su veya enerji verimliliği gibi alanlarda belirlenen hedeflerin en az yüzde 75 oranında gerçekleştirilmesi şarttır.
- Bağıvoegd Denetim ve İzleme: Süreçlerin değerlendirilmesi ve nihai durum ölçümlerinde TÜBİTAK MAM ve TSE gibi akredite kurumlar görev alarak sistemin şeffaflığını ve güvenilirliğini sağlayacaktır.
- Teşvik ve Müeyyide Dengesi: Belirlenen hedeflere ulaşılamaması durumunda, program kapsamında sağlanan ek desteklerin geri alınması gibi ciddi mali sonuçlar öngörülmektedir. Bu durum, yatırımların ciddiyetle takip edilmesini zorunlu kılmaktadır.
- Lojistik ve Yerleşim Revizyonu: Meskun mahalde kalan ve yeşil dönüşüm kriterlerine uygun şekilde taşınmak isteyen tesislere de taşınma ve modernizasyon kapsamında program desteği sunulmaktadır.
Neden Önemli?
Bu tebliğ, özellikle Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) gibi uluslararası ticaret bariyerlerine karşı Türk ihracatçısını koruma altına almaktadır. Yeşil finansmana erişim ve operasyonel maliyetlerin düşürülmesi noktasında kritik bir kaldıraç görevi gören bu düzenleme, sanayide dijital ve yeşil dönüşümün eş zamanlı yürümesi gerektiğini bir kez daha teyit etmektedir.
Sanayicilerimizin bu süreci sadece bir zorunluluk değil, küresel pazarda kalıcı bir rekabet avantajı olarak değerlendirmesi stratejik bir önem arz etmektedir.
